BAB 1 SEJARAH DAN KITA

SYAJARATUN

pohon, pokok, salasilah, riwayat, keturunan,asal usul

SEJARAH

penyelelidikan tentang perkara ysang telah berlaku

CIRI-CIRI SEJARAH

• tepat dan benar
• penting dan bermakna
• sebab dan akibat

SUMBER SEJARAH

• sumber pertama
• sumber kedua

KAJIAN SEJARAH

• kaedah lisan
• kaedah bertulis
• kaedah arkeologi
• angkasa lepas
• maritim
• gali cari

PENAKSIRAN SEJARAH

• jujur
• bertanggungjawab

KEPENTINGAN SEJARAH

• tujuan :
• jati diri
• keperibadian bangsa
• khidmat bakti
• kedaulatan
• kemajuan negara
• menghargai jasa
• merangka wawasan
• faedah :
• iktibar
• perangsang
• kesedaran
• patriotisme
• kebanggaan
• memelihara kedaulatan
• mempertahankan kemerdekaan

BAB 2 ZAMAN PRASEJARAH

•        Zaman Paleolitik

o   200,000 hingga 300,000 tahun dahulu

o   Bukit Jawa, Kota Tampan, Bukit Bunuh, Gua Niah, Tingkayu

o   Berpindah-randah

o   Tinggal dalam gua batu kapur

o   Alat batu kasar

o   Memungut hasil hutan, berburu

o   Mengamalkan animisme dan upacara kubur

Hidup bermasyarakat

•        Zaman Neolitik

o   7,000 tahun dahulu

o   Gua Cha, Bukit Tengkorak

o   Sistem bermasyarakat

o   Tinggal di gua dan tebing sungai

o   Alat batu yang lebih halus

o   Bercucuk tanam, berburu, berdagang

o   Mencipta barang kemas

o   Mengamalkan animisme

o   Beliung dan pemukul kulit kayu

Alat logam besi dan gangsa

•   Zaman Logam

o   4,000 tahun dahulu

o   Sg. Tembeling, Gua Harimau, Changkat Menteri

o   Hidup menetap

o   Adat resam

o   Alat logam besi dan gangsa

o   Bercucuk tanam, berdagang, menangkap ikan, menternak

o   Pengebumian menggunakan kepingan batu

BAB 3 KERAJAAN AWAL DI ASIA TENGGARA

KERAJAAN AGRARIA

• Angkor, Funan
• petempatan di kawasan tanah subur, lembangan sungai dan pedalaman
• kegiatan ekonomi utama ~ pertanian dan memungut hasil hutan
• tanaman utama ~ padi huma, padi sawah dan ubi taro
• membina empangan dan terusan
• menerima pengaruh agama Hindu-Buddha
• kerjasama erat antara pemerintah dengan rakyat

Kerajaan Angkor

Angkor Wat

• Diasaskan pada abad ke-7 Masihi
• Pusat kerajaan terletak di hilir Sg. Mekong
• Sistem pemerintahan berasaskan sistem pemerintahan beraja :
• Raja dibantu oleh kerabat diraja untuk menjalankan pentadbiran
• Raja mempunyai kuasa mutlak dan dianggap devaraja
• Mencapai zaman kegemilangan semasa pemerintahan  Suryavarman II
• Kawasan  pertanian utama di sekitar Tasik Tonle Sap
• Tasik Tonle Sap ialah tasik yang dibina pada abad ke-10 Masihi
• Tasik ini terletak di bahagian tengah Kemboja
• Merupakan sistem pengairan terpenting untuk kegiatan pertanian padi sawah
• Air disalurkan melalui empangan dan saliran
• Kawasan di sekitar tasik ini subur dan sesuai unutk menanam padi
• Baray dibina untuk kemudahan pertanian
• Baray ialah sebuah kolam air besar yang dibina untuk menampung 30 juta meter padu air
• Air dari kolam ini disalirkan ke 12.5 juta ekar sawah
• Pembinaan baray membolahkan kerajaan Angkor memperoleh hasil pertanian yang banyak
• Angkor Wat  merupakan bukti  kewujudan kerajaan Hindu-Buddha
• Menerima agama Hindu-Buddha sebagai ajaran utama

Kerajaan Funan

Kerajaan Funan - kerajaan terawal di Asia Tenggara

• Diasaskan pada abad pertama Masihi
• Pusat kerajaan terletak di Vjadhapura
• Empangan, saliran dan takungan air dibina untuk mengairi kawasan pertanian terutama sawah padi
• Bekalan air diperolehi daripada Sg. Mekong dan kawasan persisiran pantai
• Raja pertama ialah Kaundiya yang menggunakan gelaran Kurung Bnam
• Kurung Bnam  bermaksud raja-raja gunung
• Istilah  Bnam bererti gunung
• Gunung yang dimaksudkan ialah gunung suci yang menjadi simbol kuasa raja
• Fan Shih-Man merupakan seorang jeneral yang agung
• Pelabuhan utama ialah Oc-Eo ( kemudiannya menjadi kerajaan maritim kerana kedudukan yang strategik)
• Sungai Mekong merupakan jalan perhubungan perdagangan

KERAJAAN MARITIM

• Champa, Chih Tu, Srivijaya, Kedah Tua, Majapahit
• petempatan di persisiran pantai
• pusat pentadbiran di muara sungai
• kegiatan ekonomi ~ aktiviti kelautan dan perdagangan
• berfungsi sebagai orang tengah
• mahir membuat kapal dan menguasai ilmu pelayaran
• menutamakan kemajuan pelabuhan
• pelabuhan entrepot

Kerajaan Champa

• Diasaskan sekitar tahun 192 Masihi oleh Chu-Lien
• Raja dipengaruhi oleh agama hindu
• Dalam struktur pentadbirannya terdapat pegawai pemungut cukai.
• Ditadbir oleh 14 dinasti
• Pada akhir kurun ke-13, dipengaruhi oleh China  dan pengaruh ini lenyap pada kurun ke-15
• Menurut sumber Sanskrit, pada tahun 400 Masihi diterajui oleh Bhadravarnom
• Nama Champa wujud pada tahun 655 masihi

Kerajaan Champa

Kerajaan Chih Tu

Kerajaan Chih Tu

• Menurut catatan I-Ching, Chih Tu bermaksud Tanah Merah
• Diasaskan pada abad ke-6 Masihi oleh  Raja Guatama
• Diketuai oleh seorang raja yang berkuasa mutlak
• Raja dibantu oleh 3 orang menteri yang bertanggungjawab dalam pemerintahan dan pentadbiran
• Sistem pemerintahan beraja mengikut corak pemerintahan kerajaan Srivijaya yang menerima pengaruh Hindu

Kerajaan Srivijaya

Kedudukan Kerajaan Srivijaya

• Diasaskan pada abad ke-7 Masihidan berpusat di Palembang
• Raja mempunyai berkuasa mutlak
• Menurut catatan Arab, raja dianggap sebagai Raja di Gunung dan Maharaja di Pulau
• Raja di Gunung dan Maharaja di Pulau menggambarkan kebesaran seseorang raja
• Raja digambarkan mempunyai kuasa sakti, berkuasa mutlak dan bersifat ketuhanan
• Menteri-menterinya merupakan orang perantaraan antara raja dengan rakyat
• Catatan pada Batu Bersurat bertarikh 683 Masihi yang dijumpai di Telaga Batu, menunjukkan terdapat 3 bahagian pentadbiran iaitu :
• Pentadbiran diraja
• Pentadbiran ketenteraan
• Pentadbiran daerah
• Menguasai Selat Melaka, Selat Sunda dan Laut Jawa untuk mengawal seluruh kegiatan perdagangan maritim di Kepulauan Melayu
• Pelabuhan pentingnya ialah Palembang
• Barang dagangan seperti damar, cendana, kapur barus, kemenyan dan lada hitam

Sebuah kuil Buddha dengan
Srivijaya

Candi Gumpung di Jambi merupakan salah sebuah
wilayah Kerajaan Srivijaya

Kerajaan Kedah Tua

Lembah Bujang

• Diasaskan pada abad ke-5 Masihi
• Juga dikenali sebagai Kataha
• Menurut catatan I-Ching, Kedah Tua disebut sebagai Cheh-Cha
• Pelabuhan utama pada peringkat awal terletak di Sg. Mas dan kemudiannya berpindah ke Lembah Bujang
• Dipengaruhi oleh agama Buddha dan diikuti agama Hindu
• Pengaruh Hindu-Buddha dapat dibuktikan melalui peninggalan candi di Lembah Bujang
• Candi ialah bangunan tempat penyembahan menurut agama Hindu-Buddha
• Candi menggambarkan betapa kuatnya pengaruh Hindu-Buddha. Hal ini dibuktikan melalui seni ukir pada bangunan tersebut
• Gunung Jerai menjadi panduan kepada pedagang untuk singgah di pelabuhan Sg. Mas dan Lembah Bujang
• Pelabuhan Kedah Tua :
• Merupakan pelabuhan entrepot
• Menjadi pusat pertukaran barang-barang
• Tempat persinggahan pelayar dari luar seperti  Arab, Parsi, India dan Sri Lanka
• Pusat perdagangan hasil tempatan
• Barang dagangan terdiri daripada beras, emas, damar, bijih timah, rotan, dan lada hitam



• Kegemilangan kerajaan dibuktikan melalui penemuan :
• wang perak pada zaman pemerintahan Sultan al-Mutawakil (tahun 874-861 Masihi)
• manik dari India
• barangan kaca dari Timur Tengah

Kerajaan Majapahit

• Diasaskan oleh Raden Wijaya
• Sistem pemerintahan :
• Raja dibantu oleh Perdana Menteri dan 4 orang menteri
• Mengamalkan konsep Devaraja iaitu wakil dewa untuk memimpin manusia
• Sistem pemerintahan berasaskan Undang-Undang Manu yang menjelaskan peranan Raja dalam membicarakan kes-kes awam



Ukiran patung Gajah  Mada

• Undang-Undang Manu merupakan sumber bertulis yang menjelaskan peranan hakim membicarakan kes-kes awam
• Kegemilangan kerajaan semasa pemerintahan Hayam Wuruk (Raja Senagara) dan Perdana Menteri  iaitu Patih Gajah Mada
• Perdagangan :
• Dikunjungi oleh pedagang dari luar dari asia Tenggara, China, India dan Timur Tengah
• Pelabuhan utama ialah Kataha dan Temasik

BAB 4 PENGASASAN KESULTANAN MELAYU MELAKA

PARAMESWARA PENGASAS KMM

Parameswara
(Raja Iskandar Shah , 1400-1414)

FAKTOR MELAKA DIPILIH MENJADI SEBUAH KERAJAAN

1. Bekalan air senang diperolehi.
2. Bentuk muka bumi berbukit bukau menjadi panduan pelayar dan kawasan selat lebih mudah dikawal.
3. Pokok bakau dan api-api benteng pertahanan dan pelindung semulajadi.
4. Muara sungai terlindung daripada tiupan angin monsun

ASAL USUL NAMA MELAKA

• Nama Pokok
• Sempena nama pokok Melaka tempat Parameswara berehat selepas melihat anjing perburuannya ditendang oleh Pelanduk
• Istilah Arab
• Pedagang Arab memanggil Melaka dengan nama ‘Mulaqah’ (pertemuan)
• Disebut juga ‘malakat’ (Perhimpunan segala dagang)

LANGKAH PARAMESWARA MEMAJUKAN MELAKA

• Hubungan diplomatik dengan Cina
• Tujuan untuk menjaga keselamatan dan mengiktiraf kedaulatan Melaka
• Menjalin hubungan diplomatik dengan China sejak tahun 1404
• Bantuan Orang Laut
• menjaga keselamatan perairan
• Ikatan konsep daulat
• hubungan Raja dan rakyat umpama akar dan pohon
• Kemudahan di pelabuhan
• Bekalan air dan makanan
• Tenaga kerja
• Membaiki kapal
• Tempat penginapan pedagang
• Sistem pemerintahan yang teratur
• Melantik pembesar mengurus hal ehwal balairong seri
• 40 orang bentara menjalankan perintah raja
• Biduanda kecil membawa alat kebesaran di

BAB 5 KEGEMILANGAN MELAKA

PENTADBIRAN YANG SISTEMATIK

• Bagi melicinkan urusan pentadbiran, Sultan Melaka telah mengadakan satu sistem pentadbiran yang tersusun dan dikenali sebagai Sistem Pembesar Empat Lipatan
• Sistem Pembesar Empat Lipatan terdiri daripada kumpulan pembesar yang menjadi pegawai tadbir kerajaan Melaka
• Dalam sistem ini, sultan mengetuai pemerintahan dan baginda dibantu oleh 4 orang pembesar yang dikenali sebagai Pembesar Berempat
• Bendahara
• Penghulu Bendahari
• Temenggung
• Laksamana
• Pembesar Berempat dibantu oleh Pembesar Berlapan, Pembesar Enam Belas dan Pembesar Tiga Puluh Dua.
• Pembesar-pembesar ini mempunyai tugas dan tanggungjawab masing-masing

BAB 6 KEMEROSOTAN MELAKA

FAKTOR KEMEROSOTAN DAN KEJATUHAN


Kelemahan Kepimpinan

• Bendahara Tun Mutahir pilih kasih
• Sultan Ahmad pemerintah tidak cekap
• Tun Perpatih Putih uzur
• Amalan rasuah dan fitnah

Masalah Perpaduan

• Perebutan pengaruh antara  Tun Mutahir dengan Khoja Hassan
• Rakyat berpecah belah dan tidak bersatu
• Perpecahan menjejaskan perdagangan Melaka

BAB 7 JOHOR MENEGAKKAN SEMULA KEWIBAWAAN KESULTANAN MELAYU MELAKA

PENERUSAN WARISAN MELAKA

• Sultan Alauddin Riayat Syah II ialah pengasas kerajaan di Tanah Besar Johor atau Ujong Tanah
• Pusat pentadbiran kerajaan Johor ialah Pekan Tua dan sebuah kota pertahanan dibina dikenali sebagai Kota Kara
• Pada abad ke-17, Johor meluaskan taklukannya melalui peranan Laksamana Tun Abdul Jamil
• Negeri taklukan Johor adalah :-
• Bengkalis
• Kampar
• Jambi
• Siak
• Rokan
• Klang
• Aru
• Oleh sebab kerajaan Johor sering diancam oleh Portugis, Acheh dan Jambi, pusat pentadbiran sering berubah-ubah di sepanjang Sungai Johor dan Kepulauan Riau-Lingga

BAB 8 KERAJAAN NEGERI-NEGERI MELAYU

KERAJAAN MELAYU YANG BARU

KELANTAN

BAB 9 WARISAN KESULTANAN MELAYU

SISTEM PERUNDANGAN KERAJAAN MELAYU

SOSIOBUDAYA

SISTEM PEMERINTAHAN DAN PENTADBIRAN

BAB 10 SARAWAK

LATAR BELAKANG SEJARAH

Pertalian Sarawak dengan Kesultanan Brunei dan Sulu

• jajahan
• kuasa autonomi
• Pangeran Mahkota dan Syarif Sahap

Masyarakat Sarawak

• Persisiran pantai
• Melayu
• Melanau
• Lembah sungai
• Iban
• Bidayuh
• Kenyah
• Pedalaman
• Kelabit
• Penan
• Murut

Kegiatan Sosiobudaya

• Pendidikan
• Peraturan dan adat resam
• Iban ~ Tajau
• Kayan, Kenyah, Kelabit ~ Anting-anting, tatu
• Kebudayaan
• Melanau ~ Perayaan Kaul
• Iban ~ Hari Gawai, Tarian Ngajat
• Melayu ~ Bergendang

Hari Gawai

• Agama dan kepercayaan
• Melanau ~ Ipok
• Melayu ~ Islam

Kegiatan Ekonomi

• Sara diri
• gotong-royong
• sumpitan
• Pertanian
• beras bario
• padi sawah dan padi huma
• lada hitam
• Perlombongan
• emas dan antimoni
• kaum Bidayuh
• Bau, Paku dan Bidi
• Perdagangan
• pedagang dari China, Arab, India dan Kepulauan Melayu

BAB 11 SABAH

LATAR BELAKANG SEJARAH

• Berasal daripada perkataan 'Saba'
• Terkenal sebagai Negeri di Bawah Bayu

Pertalian Sabah dengan Kesultanan Brunei dan Sulu

• Sistem politik kesukuan
• Sistem politik kesultanan
• Sistem politik ketua bebas

Masyarakat Sabah

• Persisiran pantai :
• Melayu - Brunei
• Bajau
• Suluk
• Lembah pantai :
• Kadazandusun
• Pedalaman :
• Murut

Kegiatan Sosiobudaya

• Pendidikan
• Peraturan dan adat resam
• undang-undang adat :
• babas
• sogit
• kepanasan
• adat pertanian
• adat perkahwinan
• adat kematian
• Agama dan kepercayaan
• Pagan
• Orang Tua
• Kinorohingan
• Upacara magavau
• Pesta Keamatan
• Unduk Ngadau
• Bobohizan
• Kesenian
• Tarian Sumazau (Kadazandusun)
• Tarian Magunatip (Murut)
• Tarian Mangalang (Murut)
• Tarian Limbai (Bajau)

Kegiatan Ekonomi

• Sara diri
• pertanian
• memungut hasil laut
• padi sawah dan padi huma
• sarang burung
• Perdagangan
• tamu
• mengeratkan hubungan
• semangat muhibah dan harmoni